مطالعه برای لذت با سلامت بهتر مغز در سراسر طول عمر ارتباط دارد

مروری تازه که در مجله Psychological Medicine منتشر شده، نشان می‌دهد مطالعه غیردرسی و لذت‌بخش می‌تواند با فواید شناختی، ساختاری و روان‌شناختی در مراحل مختلف زندگی همراه باشد؛ از بهبود عملکرد حافظه و توجه در کودکی تا احتمال کمتر افت شناختی در سالمندی. پژوهش‌های مربوط به کودکان و نوجوانان نشان می‌دهند میزان مطالعه برای لذت در سال‌های اخیر کاهش یافته است؛ به‌ویژه در پسران ۱۱ تا ۱۶ ساله. داده‌های پیمایش‌های مؤسسه ملی سوادآموزی بریتانیا (National Literacy Trust) نیز حاکی از آن است کودکانی که از مطالعه لذت می‌برند، در آزمون‌هایی مانند STAR Reading عملکرد بهتری دارند. مطالعات طولی همچنین نشان داده‌اند که آغاز زودهنگام مطالعه می‌تواند با بهبود توانایی‌های شناختی و کاهش نشانه‌های اضطراب، افسردگی و مشکلات رفتاری ارتباط داشته باشد. در پژوهش‌های مربوط به گروه ABCD، کودکانی که از سنین پایین مطالعه غیردرسی را آغاز کرده بودند، در آزمون‌های حافظه کاری، توجه و یادگیری کلامی عملکرد بهتری داشتند و نشانه‌های کمتری از افسردگی، استرس و مشکلات رفتاری نشان دادند. تصویربرداری مغزی نیز در این کودکان حجم بافتی و سطح بزرگ‌تری را در برخی نواحی مرتبط با پردازش زبان، توجه و تنظیم هیجان نشان داد. بر اساس این مطالعه، فواید شناختی در حدود ۱۲ ساعت مطالعه در هفته به بیشترین میزان می‌رسید؛ البته این عدد را نباید به‌عنوان نسخه‌ای قطعی برای همه افراد در نظر گرفت. اهمیت مطالعه به دوران کودکی محدود نمی‌شود. پژوهش‌های طولی در سالمندان نشان داده‌اند مشارکت مکرر در فعالیت‌های ذهنی، از جمله مطالعه، با احتمال کمتر بروز اختلال شناختی ارتباط دارد. بنابراین، مطالعه می‌تواند فعالیتی کم‌هزینه و در دسترس برای حمایت از سلامت روان و شناخت در طول زندگی باشد؛ به‌خصوص برای افرادی که دسترسی محدودتری به منابع آموزشی و تفریحی دارند.

نکته کلیدی

مطالعه برای لذت صرفاً سرگرمی نیست؛ این فعالیت می‌تواند با تقویت حافظه، توجه و یادگیری و نیز کاهش برخی نشانه‌های روان‌شناختی همراه باشد. تداوم آن در دوره‌های مختلف زندگی ممکن است به حفظ سلامت شناختی در سالمندی نیز کمک کند.